ДЭЛХИЙН 100 ГАРУЙ УЛС БЕНЗИН ҮЙЛДВЭРЛЭДЭГ Ч ЭКСПОРТЛОГЧ ЦӨӨН

Автомашины түлш болох бензин нь дэлхийн эдийн засгийн голлох бүтээгдэхүүний нэг хэвээр байна. Дэлхийн 100 гаруй улс нефть олборлодог бөгөөд олон улс түүхий нефтийг боловсруулах замаар бензин, дизель болон бусад төрлийн шатахуун үйлдвэрлэдэг. Бензин үйлдвэрлэлээр дэлхийд тэргүүлэгчдийн эгнээнд АНУ, Хятад, Энэтхэг, Орос, Саудын Араб, Өмнөд Солонгос, Япон, Герман, Канад, Бразил зэрэг орнууд багтдаг.

АНУ дэлхийн хамгийн том нефть боловсруулах хүчин чадалтай орнуудын нэг бөгөөд асар том дотоодын зах зээлээ хангахаас гадна шатахуун экспортолдог. Харин Хятад болон Энэтхэг улс нефть боловсруулах салбараа эрчимтэй өргөжүүлж, бүс нутгийн томоохон нийлүүлэгчид болж байна. Сонирхолтой нь бензин үйлдвэрлэхийн тулд заавал өөрийн нефтийн нөөцтэй байх шаардлагагүй. Тухайлбал, Герман улс нефтийн олборлолт харьцангуй бага боловч импортын түүхий нефтийг боловсруулах өндөр хүчин чадалтай үйлдвэрүүдээр дамжуулан шатахуун үйлдвэрлэдэг.

Дэлхийн шатахууны зах зээлд гол нөлөө үзүүлдэг хүчин зүйлс нь нефтийн үнэ, боловсруулах үйлдвэрийн хүчин чадал, технологийн хөгжил, тээвэр ложистик болон улс орнуудын эрчим хүчний бодлого юм.

Одоогоор дэлхийд шатахуун үйлдвэрлэдэг улс 100 гаруй байгаа ч экспортын хэмжээгээр тэргүүлдэг орнуудын тоо харьцангуй цөөн буюу 20–30 орчим байна. Эрчим хүчний шилжилт эрчимжиж байгаа хэдий ч бензин, нефтийн бүтээгдэхүүн ойрын жилүүдэд дэлхийн тээврийн салбарын чухал эх үүсвэр хэвээр байх төлөвтэй байна.